هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید! راهنمای کامل انتخاب بهترین هارد برای اجرای سریع بازیها، افزایش سرعت لودینگ و نگهداری ایمن از دیتای گیم.
سایت هموتک در این مقاله به صورت تخصصی به موضوع هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید میپردازد تا انتخابی مطمئن داشته باشید.
هارد اکسترنال گیمینگ چیست و چه تفاوتی با هارد معمولی دارد؟
وقتی صحبت از هارد اکسترنال گیمینگ میشود، خیلیها تصور میکنند با یک تکنولوژی فضایی طرف هستند، اما واقعیت این است که تفاوت اصلی در «بهینهسازی» و البته «ظاهر» است.
در ادامه بررسی میکنیم که این هاردها دقیقاً چه هستند و چرا با هاردهای معمولی که برای ذخیره عکس و فیلم استفاده میکنیم، متفاوتاند.
هارد اکسترنال گیمینگ چیست؟
این هاردها در واقع حافظههای جانبی هستند که به طور اختصاصی برای اتصال به کنسولهای بازی (PS5، Xbox) یا PC طراحی شدهاند. هدف اصلی آنها، فراهم کردن فضای بیشتر برای نصب بازیهای حجیم امروزی است بدون اینکه سرعت اجرای بازی فدا شود.
تفاوتهای کلیدی با هارد معمولی
|
ویژگی |
هارد معمولی |
هارد گیمینگ |
| سرعت انتقال (Read/Write) | معمولاً ۵۴۰۰ دور در دقیقه (RPM) | اغلب ۷۲۰۰ RPM یا استفاده از تکنولوژی SSD |
| طراحی و بدنه | ساده و اداری | دارای نورپردازی RGB و بدنه مقاومتر |
| سازگاری (Compatibility) | فرمت شده برای ویندوز یا مک | بهینهسازی شده برای کنسولها (Plug & Play) |
| سیستم خنککننده | فاقد خنککننده فعال | دارای هیتسینک (Heat Sink) برای جلوگیری از داغ شدن |
برای خرید هارد اکسترنال با قیمت عالی و کیفیت بالا، اینجا کلیک کنید.
تفاوتهای اصلی که باید بدانید
۱. سرعت و عملکرد (Performance)
هاردهای معمولی برای جابجایی فایلهای اسناد یا تماشای فیلم ساخته شدهاند. اما هارد گیمینگ باید بتواند حجم عظیمی از دادههای گرافیکی را در لحظه فراخوانی کند. اگر از یک هارد معمولی ضعیف استفاده کنید، با مشکل Texture Pop-in (دیر لود شدن بافتهای بازی) یا لگ مواجه میشوید.
۲. پورتها و پهنای باند
هاردهای گیمینگ معمولاً از رابطهای پرسرعتی مثل USB 3.2 Gen 2 یا حتی Thunderbolt استفاده میکنند تا نرخ انتقال داده به حداکثر برسد.
۳. دوام و دفع حرارت
بازی کردن باعث میشود هارد برای ساعتها زیر فشار باشد. هاردهای گیمینگ معمولاً دارای سیستمهای مدیریت حرارت بهتری هستند تا در اثر گرما، سرعتشان کاهش پیدا نکند (Thermal Throttling).
۴. زیباییشناسی (RGB)
شاید از نظر فنی تاثیری نداشته باشد، اما برای یک گیمر، نوری که با سیستم یا کنسول ست شود اهمیت زیادی دارد. اکثر هاردهای گیمینگ دارای نورپردازی قابل شخصیسازی هستند.
یک نکته حیاتی: HDD در برابر SSD
بسیاری از هاردهای اکسترنال گیمینگ قدیمی از نوع HDD (دیسکی) هستند که قیمت کمی دارند اما سرعتشان محدود است. اما هاردهای جدید از نوع NVMe SSD هستند.
توجه: در کنسولهای نسل نهم (PS5 و Xbox Series X/S)، شما نمیتوانید بازیهای مخصوص این نسل را مستقیماً از روی یک هارد اکسترنال معمولی (HDD) اجرا کنید؛ برای اجرای مستقیم به SSDهای بسیار پرسرعت نیاز دارید.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
آیا هارد اکسترنال واقعاً روی سرعت اجرای بازی تأثیر میگذارد؟
پاسخ به این سوال «بله» است و هم «خیر»؛ چون همه چیز به نوع تکنولوژی هاردی که انتخاب میکنید بستگی دارد. در واقع، هارد اکسترنال روی «نرخ فریم» (FPS) بازی شما تأثیری ندارد، اما روی دو مورد حیاتی دیگر به شدت اثرگذار است.
در ادامه این موضوع را کالبدشکافی میکنیم:
۱. زمان لودینگ (Loading Times)
اینجاست که تفاوت واقعی رقم میخورد.
-
HDD اکسترنال (معمولی): اگر بازی را روی یک هارد دیسکی معمولی نصب کنید، زمان لودینگ اولیه و صفحات بین مراحل (Loading Screens) میتواند ۲ تا ۳ برابر طولانیتر از حافظه داخلی سیستم باشد.
-
SSD اکسترنال: اگر از یک SSD اکسترنال با پورت USB 3.2 استفاده کنید، سرعت لودینگ شما تقریباً با حافظه داخلی برابری میکند و تفاوت چند ثانیه خواهد بود.
۲. لود شدن بافتها (Texture Pop-in)
در بازیهای جهانباز (Open World) مثل GTA V یا Cyberpunk 2077، نقشه بازی به مرور و با حرکت شما لود میشود.
-
اگر هارد اکسترنال شما کند باشد، ممکن است در حال حرکت در شهر ببینید که ساختمانها یا درختان ناگهان ظاهر میشوند یا کیفیت بافتها (Texture) برای چند لحظه بسیار پایین و تار میماند. این به دلیل پایین بودن سرعت خواندن (Read Speed) هارد است.
۳. محدودیت کنسولهای نسل جدید (PS5 و Xbox Series)
یک نکته بسیار مهم که نباید فراموش کنید:
-
بازیهای نسل نهم: بازیهایی که مخصوص PS5 یا Xbox Series X/S ساخته شدهاند، به قدری به سرعت بالا نیاز دارند که اصلاً از روی هارد اکسترنال (حتی SSD معمولی) اجرا نمیشوند. شما فقط میتوانید آنها را روی هارد اکسترنال ذخیره (Archive) کنید و برای بازی کردن باید به حافظه داخلی منتقلشان کنید.
-
بازیهای نسل هشتم (PS4 و Xbox One): این بازیها را میتوانید بدون هیچ مشکلی از روی هارد اکسترنال اجرا کنید و اگر هاردتان SSD باشد، سرعت اجرای آنها حتی از کنسول اصلی هم سریعتر میشود.
جمعبندی: تأثیر روی عملکرد
|
پارامتر بازی |
تأثیر هارد اکسترنال |
| نرخ فریم (FPS) | صفر (این مورد به کارت گرافیک و CPU ربط دارد) |
| سرعت لودینگ | بسیار زیاد |
| روانی اجرای محیط (Stuttering) | متوسط (در بازیهای سنگین) |
یک مثال ساده:
اگر بازی Elden Ring را روی HDD اکسترنال اجرا کنید، لودینگ ممکن است ۵۰ ثانیه طول بکشد. اما روی یک SSD اکسترنال، این زمان به حدود ۱۲ ثانیه کاهش مییابد.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
بهترین ظرفیت هارد اکسترنال برای گیمرها چقدر است؟
انتخاب ظرفیت مناسب، کاملاً به سبک بازی کردن شما و پلتفرمی که با آن بازی میکنید بستگی دارد. بازیهای مدرن (AAA) به شدت حجیم شدهاند و به طور متوسط بین ۷۰ تا ۱۵۰ گیگابایت فضا اشغال میکنند.
در اینجا یک راهنمای کاربردی برای انتخاب بهترین ظرفیت آورده شده است:
۱. ظرفیت ۱ ترابایت: گزینه اقتصادی
این ظرفیت برای کسانی مناسب است که عادت دارند فقط ۲ یا ۳ بازی سنگین را همزمان نصب داشته باشند و بعد از اتمام، آنها را پاک کنند.
-
گنجایش تقریبی: حدود ۱۰ تا ۱۲ بازی بزرگ (مثل Call of Duty یا Red Dead Redemption 2).
-
مناسب برای: گیمرهای کژوال یا کسانی که اینترنت پرسرعت دارند و برای نصب مجدد بازیها مشکلی ندارند.
۲. ظرفیت ۲ ترابایت: «نقطه طلایی» (Sweet Spot)
در حال حاضر، ۲ ترابایت محبوبترین و منطقیترین انتخاب برای اکثر گیمرهاست.
-
گنجایش تقریبی: ۲۰ تا ۲۵ بازی سنگین.
-
مناسب برای: دارندگان کنسول (PS4/PS5 و Xbox) که نمیخواهند مدام درگیر مدیریت فضا و پاک کردن بازیهای محبوبشان باشند. قیمت این مدلها معمولاً تفاوت فاحشی با ۱ ترابایت ندارد اما دو برابر فضا میدهد.
۳. ظرفیت ۴ ترابایت و بالاتر: برای آرشیو بازها
اگر از آن دسته افرادی هستید که میخواهید تمام کلکسیون بازیهای خود را همیشه آماده اجرا داشته باشید.
-
گنجایش تقریبی: بیش از ۵۰ بازی متنوع.
-
مناسب برای: کسانی که اشتراکهایی مثل Game Pass دارند و صدها بازی در دسترسشان است.
-
نکته: در این ظرفیتها معمولاً فقط هارد دیسک (HDD) پیدا میکنید، چون SSDهای ۴ ترابایتی بسیار گرانقیمت هستند.
مقایسه ظرفیتها بر اساس تعداد بازی
|
ظرفیت |
تعداد بازی AAA (۱۰۰ گیگ) |
تعداد بازی متوسط (۳۰ گیگ) |
مناسب برای... |
| ۱ ترابایت | ~۹ بازی | ~۳۰ بازی | بودجه محدود |
| ۲ ترابایت | ~۱۸ بازی | ~۶۰ بازی | بهترین ارزش خرید |
| ۴ ترابایت | ~۳۶ بازی | ~۱۲۰ بازی | گیمرهای حرفهای و آرشیودار |
چند توصیه فنی قبل از خرید:
-
اگر برای کنسول نسل ۹ (PS5/Series X) میخرید: به جای ظرفیت خیلی بالا، سعی کنید یک SSD اکسترنال ۲ ترابایتی بخرید. سرعت SSD در جابجایی بازیها بین هارد و کنسول، اعصاب شما را خرد نخواهد کرد!
-
فرمول محاسبه واقعی: همیشه یادتان باشد بخشی از ظرفیت هارد توسط سیستمعامل رزرو میشود. مثلاً یک هارد ۲ ترابایتی در واقع حدود ۱.۸ ترابایت فضای قابل استفاده به شما میدهد.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
بررسی استانداردهای اتصال (USB 3.0، USB 3.2، Type-C) برای گیمینگ
انتخاب استاندارد اتصال درست، در واقع تعیینکنندهی همان «بزرگراهی» است که دادههای بازی باید از آن عبور کنند. اگر هارد شما پرسرعت باشد اما کابل یا پورت سیستم شما قدیمی باشد، با پدیدهای به نام گلوگاه (Bottleneck) مواجه میشوید.
در اینجا استانداردهای رایج را از دیدگاه گیمینگ بررسی میکنیم:
۱. درک تفاوت نسلهای USB
نامگذاریهای USB کمی گیجکننده است، اما بیایید آنها را بر اساس سرعت واقعی که به شما میدهند ساده کنیم:
-
USB 3.0 / USB 3.1 Gen 1 / USB 3.2 Gen 1: همگی یکی هستند! سرعت آنها حداکثر 5 Gbps است. برای هاردهای دیسکی (HDD) کاملاً کافی است، اما برای SSDهای گیمینگ کمی کند عمل میکند.
-
USB 3.1 Gen 2 / USB 3.2 Gen 2: سرعت آنها به 10 Gbps میرسد. این استاندارد طلایی برای SSDهای اکسترنال در گیمینگ است و اجازه میدهد بازیها با سرعتی نزدیک به حافظه داخلی لود شوند.
-
USB 3.2 Gen 2x2: سرعت فوقالعاده 20 Gbps. فقط برخی مادربردهای ردهبالا و SSDهای بسیار حرفهای از آن پشتیبانی میکنند.
۲. درگاه USB Type-C در برابر Type-A
بسیاری تصور میکنند Type-C همیشه سریعتر است، اما این یک باور غلط است! Type-C فقط شکل ظاهری پورت است.
-
USB Type-A (مستطیلی): معمولاً در کنسولها و کیسها یافت میشود. اگر آبیرنگ یا قرمز باشد، یعنی نسل ۳ است.
-
USB Type-C (بیضی کوچک): قابلیت انتقال توان بیشتر و معمولاً سرعت بالاتر دارد. اگر لپتاپ گیمینگ دارید، استفاده از پورت Type-C معمولاً پایداری بیشتری در انتقال دادههای سنگین بازی دارد.
۳. استاندارد Thunderbolt 3 & 4
این پورتها که ظاهری شبیه Type-C دارند، پادشاهان سرعت هستند (40 Gbps).
-
برای گیمینگ: اگر از اکسترنال SSDهای فوقسریع (مثل NVMe) استفاده میکنید، این پورتها لودینگ را تقریباً آنی میکنند. اما توجه داشته باشید که کنسولهای PS5 و Xbox از Thunderbolt پشتیبانی نمیکنند و فقط مخصوص PC و Mac هستند.
۴. کدام پورت برای کدام دستگاه؟
|
دستگاه |
پورت پیشنهادی |
حداکثر سرعت پشتیبانی شده |
| PlayStation 5 | پورتهای پشت کنسول (Type-A) | 10 Gbps (USB 3.2 Gen 2) |
| Xbox Series X/S | پورتهای USB 3.1 | 5 Gbps (برای اجرای بازیهای قدیمی) |
| PC / Laptop | پورت USB-C یا USB 3.2 | متغیر (تا 40 Gbps) |
نکته طلایی برای PS5 سواران: هیچوقت هارد گیمینگ خود را به پورت USB جلوی PS5 (که Type-A است) نزنید، چون آن پورت فقط برای شارژ دسته است و سرعت بسیار پایینی دارد. حتماً از پورتهای پشت کنسول استفاده کنید.
جمعبندی برای خرید:
-
اگر هارد HDD (دیسکی) میخرید: پورت USB 3.0 کاملاً کافی است.
-
اگر هارد SSD میخرید: حتماً به دنبال کابل و پورت USB 3.2 Gen 2 (10Gbps) باشید تا پولتان هدر نرود.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
آیا میتوان بازیها را مستقیم روی هارد اکسترنال نصب و اجرا کرد؟
پاسخ به این سوال بستگی به این دارد که روی چه پلتفرمی (PC یا کنسول) بازی میکنید و بازی شما متعلق به کدام نسل است. در واقع یک «قانون کلی» وجود ندارد.
در اینجا جزئیات دقیق برای هر پلتفرم را بررسی میکنیم:
۱. در کامپیوتر (PC و لپتاپ)
در ویندوز، دست شما کاملاً باز است.
-
بله، میتوانید: شما میتوانید محل نصب بازی (مثلاً در Steam یا Epic Games) را روی هارد اکسترنال تنظیم کنید.
-
نکته حیاتی: اگر بازی سنگین و مدرن است، حتماً از SSD اکسترنال استفاده کنید. اگر از HDD معمولی استفاده کنید، ممکن است در حین بازی با فریزهای ناگهانی یا لود نشدن بافتها مواجه شوید، چون سرعت پورت USB و دیسک هارد نمیتواند با سرعت پردازش بازی همگام شود.
۲. در کنسول PlayStation 5
اینجا محدودیتها کمی بیشتر میشود:
-
بازیهای PS4: بله، میتوانید مستقیم روی هارد اکسترنال نصب و اجرا کنید.
-
بازیهای PS5: میتوانید آنها را روی هارد اکسترنال ذخیره (Archive) کنید، اما نمیتوانید اجرا کنید. برای بازی کردن، باید آنها را از هارد اکسترنال به حافظه داخلی (یا SSD M.2 اضافه شده به داخل کنسول) انتقال دهید. دلیل آن سرعت بسیار بالای SSD داخلی PS5 است که هاردهای اکسترنال فعلاً به آن نمیرسند.
۳. در کنسولهای Xbox Series X/S
مایکروسافت سیاست سختگیرانهتری دارد:
-
بازیهای نسل نهم (Optimized for Series X/S): این بازیها فقط از روی حافظه داخلی یا کارتهای توسعه اختصاصی Seagate/Western Digital که به پشت کنسول وصل میشوند، اجرا میشوند.
-
بازیهای قدیمی (Xbox One, 360, Original): بله، بدون هیچ مشکلی از روی هر هارد اکسترنالی اجرا میشوند.
۴. در کنسولهای نسل هشتم (PS4 و Xbox One)
-
بله، کاملاً: در این کنسولها هیچ محدودیتی وجود ندارد. شما میتوانید هارد اکسترنال را به عنوان حافظه اصلی (Extended Storage) معرفی کنید و تمام بازیها را مستقیم روی آن نصب و اجرا کنید. استفاده از یک SSD اکسترنال روی این کنسولها میتواند زمان لودینگ شما را تا ۵۰ درصد کاهش دهد.
یک نکته برای سرعت بیشتر: اگر میخواهید بازیها را جابهجا کنید (مثلاً از هارد به کنسول)، سرعت یک SSD اکسترنال حدود ۵ تا ۱۰ برابر بیشتر از یک HDD معمولی است.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
نقش کش (Cache) در عملکرد هارد اکسترنال گیمینگ
حافظه کَش (Cache) یا بافر، در واقع یک حافظه موقت بسیار سریع (از نوع DRAM) است که روی برد الکترونیکی هارد قرار دارد. اگر هارد را یک کتابخانه بزرگ در نظر بگیرید، «کش» مثل میز مطالعهای است که کتابهای پرمصرف را روی آن دمِ دست میگذارید تا هر بار مجبور نباشید تا تهِ سالن بروید.
در هارد اکسترنال گیمینگ، کش نقش حیاتی در «نرم» اجرا شدن بازی دارد. در ادامه بررسی میکنیم که این حافظه دقیقاً چه کار میکند:
۱. کاهش تأخیر (Latency)
هنگام بازی، سیستم شما مدام درخواستهای کوچکی برای خواندن دادهها میفرستد. هارد دیسکهای معمولی (HDD) به دلیل مکانیکی بودن، کند هستند.
-
وظیفه کش: وقتی بازی دادهای را درخواست میکند، هارد پیشبینی میکند که دادههای بعدی چه خواهند بود و آنها را از قبل در کش بارگذاری میکند. این کار باعث میشود پردازنده (CPU) منتظر چرخش دیسک نماند.
۲. بهبود سرعت نوشتن (Write Speed)
وقتی بازی در حال آپدیت شدن است یا میخواهید یک بازی حجیم را روی هارد کپی کنید:
-
دادهها ابتدا با سرعت بسیار بالا وارد کش میشوند.
-
سپس در پسزمینه، هارد با خیال راحت آنها را از کش روی دیسکهای مغناطیسی مینویسد.
-
نتیجه: شما حس میکنید سرعت انتقال در ابتدا بسیار بالاست.
۳. جلوگیری از لگهای ناگهانی (Stuttering)
در بازیهای Open World، وقتی ناگهان به یک منطقه جدید وارد میشوید، حجم زیادی از دادهها باید لود شوند.
-
اگر هارد کشِ کمی داشته باشد (مثلاً ۸ یا ۱۶ مگابایت)، صف درخواستها پر میشود و بازی برای چند لحظه قفل میکند (Micro-stutter).
-
هاردهای گیمینگ معمولاً کش بالایی دارند (۶۴، ۱۲۸ یا حتی ۲۵۶ مگابایت) تا این ترافیک داده را مدیریت کنند.
تفاوت کش در HDD و SSD
باید دقت کنید که مفهوم کش در این دو تکنولوژی متفاوت است:
-
در HDD (هارد دیسکی): کش یک تراشه مجزا است. هرچه بیشتر باشد، عملکرد هارد در بازیهای سنگین پایدارتر است.
-
در SSD (حافظه خشک): ما دو نوع کش داریم؛ DRAM Cache (یک تراشه مجزا که عالی است) و SLC Caching (که بخشی از خودِ حافظه را برای سرعت بیشتر فدا میکند). SSDهای ارزانقیمت معمولاً فاقد DRAM هستند و بعد از پر شدن حجم کمی از انتقال، سرعتشان به شدت افت میکند.
چقدر کش نیاز داریم؟
-
برای کارهای معمولی: ۸ تا ۳۲ مگابایت کافی است.
-
برای گیمینگ حرفهای: سعی کنید هارد دیسکی انتخاب کنید که حداقل ۶۴ مگابایت یا ۱۲۸ مگابایت کش داشته باشد. در مورد SSDها، مدلهای دارای DRAM (مثل سامسونگ سری T7 یا وسترن دیجیتال سری Black) بهترین عملکرد را دارند.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
بررسی مقاومت در برابر ضربه در هاردهای گیمینگ
وقتی یک هارد اکسترنال با برچسب گیمینگ روانه بازار میشود، سازندگان میدانند که این وسیله قرار است مدام در کولهپشتی جابهجا شود یا ممکن است در هیجان بازی، ناگهان از روی میز پرتاب شود. به همین دلیل، بحث «مقاومت» در این هاردها فراتر از یک بدنه پلاستیکی ساده است.
مقاومت در برابر ضربه در دو سطح کاملاً متفاوت (بسته به نوع تکنولوژی هارد) تعریف میشود:
۱. مقاومت در هاردهای دیسکی (HDD)
این مدلها بسیار حساس هستند چون داخل آنها دیسکهای چرخان و یک هدِ ظریف (شبیه سوزن گرامافون) وجود دارد. کوچکترین ضربه در حین کار میتواند باعث برخورد هد با دیسک و نابودی دادهها شود.
-
لایه محافظ (Bumper): هاردهای گیمینگ HDD (مثل سری WD_Black یا ADATA HD series) معمولاً یک روکش سیلیکونی یا پلاستیک فشرده ضخیم دارند که انرژی ضربه را جذب میکند.
-
سنسور G-Shock: برخی مدلهای حرفهای دارای سنسور لرزش هستند. به محض اینکه هارد حس کند در حال سقوط است، هد را در جای امن قفل میکند تا از آسیب فیزیکی جلوگیری کند.
-
استاندارد نظامی (MIL-STD-810G): اگر روی جعبه هارد این کد را دیدید، یعنی هارد تست سقوط از ارتفاع ۱.۲ تا ۱.۸ متری را پاس کرده است.
۲. مقاومت در SSDهای گیمینگ (قهرمانان جانسخت)
اگر مقاومت برای شما اولویت اول است، SSD انتخاب نهایی است.
-
نبود قطعه متحرک: در SSD هیچ دیسک یا بازوی متحرکی وجود ندارد. در واقع آنها شبیه به یک فلشمموری بزرگ هستند.
-
مقاومت ذاتی: یک SSD اکسترنال گیمینگ (مثل Samsung T7 Shield یا SanDisk Extreme) میتواند ضرباتی را تحمل کند که یک HDD را در جا نابود میکند.
-
ضد آب و گرد و غبار (IP67/IP68): بسیاری از SSDهای گیمینگ علاوه بر ضربه، در برابر نفوذ آب و خاک هم مقاوم هستند.
۳. مقایسه سطح مقاومت
|
نوع هارد |
مقاومت در برابر لرزش |
مقاومت در برابر سقوط |
عمر مفید در جابهجایی |
| HDD معمولی | بسیار پایین | خطرناک (حتی از ارتفاع کم) | کم |
| HDD گیمینگ (Rugged) | متوسط (به دلیل لایههای محافظ) | خوب (تا ۱.۵ متر) | متوسط |
| SSD گیمینگ | بسیار بالا | عالی (تا ۳ متر یا بیشتر) | بسیار بالا |
چند توصیه برای محافظت از هارد گیمینگ:
-
هرگز هارد HDD را در حال کار تکان ندهید: بیشترین آسیب زمانی رخ میدهد که دیسک در حال چرخش است.
-
کابل را جدی بگیرید: گاهی ضربه به بدنه آسیب نمیزند اما باعث شل شدن یا شکستن پورت USB میشود. هاردهای باکیفیت گیمینگ پورتهای تقویتشدهای دارند.
-
کیف حمل: اگر هارد شما از نوع HDD است و بدنه مقاومی ندارد، حتماً یک کیف هارد ضربهگیر (Hard Case) تهیه کنید.
نکته کلیدی: اگر گیمر موبایل هستید یا مدام هارد را به خانه دوستانتان میبرید، هزینه بیشتر برای خرید SSD در واقع نوعی بیمه برای بازیهای شماست؛ چون عملاً در برابر ضربه «رویینتن» است.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
سیستم خنککننده در هاردهای اکسترنال مخصوص بازی
وقتی از سیستم خنککننده در هاردهای اکسترنال گیمینگ صحبت میکنیم، در واقع درباره پایداری و طول عمر دستگاه در ماراتنهای طولانی بازی بحث میکنیم. برخلاف هاردهای معمولی که برای انتقال چند فایل کوتاه طراحی شدهاند، هاردهای گیمینگ تحت فشار مداوم هستند و اگر تدبیری برای دفع گرما نداشته باشند، خیلی زود با افت عملکرد مواجه میشوند.
چرا گرما دشمن شماره یک گیمرهاست؟
در دنیای سختافزار پدیدهای به نام Thermal Throttling یا «تعدیل حرارتی» وجود دارد. وقتی دمای تراشهها از حد مجاز فراتر برود، برد کنترلکننده هارد برای جلوگیری از آسیب فیزیکی، به صورت خودکار سرعت انتقال داده را به شدت کاهش میدهد. برای یک گیمر، این یعنی لودینگهای وسط بازی ناگهان طولانی میشوند و در بازیهای جهانباز (Open World)، محیط بازی با تاخیر لود شده یا اصطلاحاً دچار لگ و لکنت میشود. در واقع، گرما باعث میشود هارد گرانقیمت شما با سرعتی در حد یک هارد قدیمی کار کند.
بدنه آلومینیومی و دفع حرارت غیرفعال (Passive Cooling)
اولین خط دفاعی در هاردهای گیمینگ حرفهای، متریال بهکار رفته در بدنه است. در حالی که هاردهای معمولی از پلاستیک ارزانقیمت ساخته میشوند که عایق گرماست، هاردهای گیمینگ ردهبالا از آلیاژ آلومینیوم استفاده میکنند. آلومینیوم مانند یک رادیاتور بزرگ عمل میکند؛ گرما را از تراشههای داخلی جذب کرده و به سطح بیرونی منتقل میکند تا با جریان هوای محیط خنک شود. به همین دلیل است که وقتی دستتان را روی یک SSD گیمینگ در حال کار میگذارید، بدنه آن کاملاً داغ است؛ این نشاندهنده عملکرد صحیح سیستم است که گرما را از قلب قطعات به بیرون هدایت کرده است.
هیتسینکهای داخلی و پدهای حرارتی
در داخل هاردهای اکسترنال SSD که سرعتهای فوقالعاده بالایی دارند، از هیتسینکهای داخلی استفاده میشود. این قطعات فلزی دندانهدار، سطح تماس تراشه با هوا را چندین برابر میکنند. بین این هیتسینک و تراشه حافظه، لایهای به نام پد حرارتی (Thermal Pad) قرار میگیرد که کوچکترین فضاهای خالی را پر کرده و انتقال حرارت را به حداکثر میرساند. این تکنولوژی دقیقاً مشابه همان چیزی است که روی مادربردهای گیمینگ برای خنک کردن پردازنده استفاده میشود.
شیارهای جریان هوا و فنهای فعال (Active Cooling)
برخی از هاردهای اکسترنال گیمینگ که ظرفیتهای بسیار بالایی دارند (مانند مدلهای رومیزی ۸ یا ۱۲ ترابایتی)، از خنککننده فعال بهره میبرند. این دستگاهها دارای شیارهای ورود و خروج هوا هستند و در داخل آنها یک فن کوچک تعبیه شده است. این فن با ایجاد جریان هوای اجباری، دمای دیسکهای سخت را که با سرعت ۷۲۰۰ دور در دقیقه میچرخند، در محدوده ایمن نگه میدارد. بدون این فن، دمای داخلی دیسک در اثر اصطکاک و فعالیت مداوم میتواند به بالای ۶۰ درجه سانتیگراد برسد که خطر سوختن برد را در پی دارد.
طراحی مهندسی شده برای جریان هوا
حتی در مدلهایی که فن ندارند، طراحی بدنه به گونهای است که جریان هوای طبیعی (Convection) را تقویت کند. شیارهای عمودی روی بدنه هاردهای گیمینگ صرفاً برای زیبایی نیستند؛ این شیارها باعث میشوند هوای گرم که به سمت بالا حرکت میکند، سریعتر از بدنه خارج شده و هوای خنک جایگزین آن شود. این جزییات کوچک در طراحی، تفاوت یک هارد معمولی را با یک هارد مخصوص بازی که باید ساعتها زیر فشار دوام بیاورد، مشخص میکند.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
طول عمر هارد اکسترنال هنگام استفاده برای گیمینگ
طول عمر هارد اکسترنال در دنیای گیمینگ، موضوعی است که به شدت تحت تأثیر نوع تکنولوژی حافظه (SSD یا HDD) و نحوه مدیریت فشار کاری توسط شما قرار دارد. از آنجایی که بازیهای امروزی مدام در حال خواندن و نوشتن دادههای حجیم هستند، این قطعات بیشتر از یک هارد معمولی که برای آرشیو عکس استفاده میشود، مستهلک میشوند.
در ادامه، عوامل حیاتی که عمر هارد گیمینگ شما را تعیین میکنند، به تفصیل بررسی میکنیم.
۱. تفاوت ماهیت استهلاک در SSD و HDD
طول عمر این دو تکنولوژی به دلایل کاملاً متفاوتی به پایان میرسد:
-
در هاردهای دیسکی (HDD): استهلاک عمدتاً مکانیکی است. دیسکهای داخل هارد با سرعت ۵۴۰۰ یا ۷۲۰۰ دور در دقیقه میچرخند و بازوی مکانیکی مدام روی آنها حرکت میکند. در گیمینگ که درخواستهای داده بسیار زیاد است، این قطعات مکانیکی بیشتر کار میکنند. لرزش، ضربه یا حتی تکان دادن هارد در حال کار، میتواند باعث برخورد هد با دیسک و مرگ ناگهانی هارد شود.
-
در حافظههای خشک (SSD): استهلاک به صورت الکترونیکی است. هر سلول حافظه در SSD تعداد دفعات محدودی قابلیت "نوشتن" دارد که به آن TBW (Total Bytes Written) میگویند. اگرچه خواندن داده (اجرای بازی) آسیب چندانی نمیزند، اما نصب مکرر بازیهای ۱۰۰ گیگابایتی و آپدیتهای مداوم، عمر این سلولها را کمکم به پایان میرساند.
۲. تأثیر چرخه خواندن و نوشتن در گیمینگ
گیمینگ یکی از سنگینترین کاربریها برای حافظه است. بازیهای مدرن مانند Call of Duty یا Cyberpunk 2077 مدام در حال فراخوانی بافتهای گرافیکی (Textures) از روی هارد هستند.
-
خواندن (Read): خوشبختانه خواندن داده فشار فیزیکی زیادی به SSD وارد نمیکند، اما در HDD باعث فعالیت مداوم بازوی مکانیکی میشود.
-
نوشتن (Write): نصب بازی، دانلود آپدیتهای حجیم و ذخیره کردن مداوم فایلهای بازی (Auto-save)، چرخههای نوشتن SSD را مصرف میکنند. یک SSD گیمینگ با کیفیت معمولاً به گونهای طراحی شده که حتی با استفاده سنگین، بیش از ۵ تا ۱۰ سال دوام بیاورد.
۳. نقش گرما در کاهش طول عمر
همانطور که پیشتر بحث شد، گرما قاتل قطعات الکترونیکی است. اگر هارد اکسترنال گیمینگ شما در دمای بالای ۵۰ یا ۶۰ درجه سانتیگراد کار کند، عمر مفید آن به شدت کاهش مییابد. در SSDها، حرارت بالا باعث نشت بار الکتریکی از سلولهای حافظه و از دست رفتن دادهها میشود. در HDDها نیز حرارت زیاد باعث منبسط شدن قطعات فلزی ظریف داخلی و افزایش احتمال خطای خواندن/نوشتن میگردد. استفاده از پدهای حرارتی و بدنههای فلزی در مدلهای گیمینگ دقیقاً برای مقابله با همین فرسایش زودرس است.
۴. کیفیت پورت و کابل اتصال
یکی از مواردی که اغلب گیمرها نادیده میگیرند، استهلاک پورت ورودی هارد است. قطع و وصل کردن مداوم کابل برای جابهجایی بین کنسول و لپتاپ، میتواند باعث شل شدن سوکت داخلی شود. هاردهای گیمینگ معمولاً از پورتهای تقویتشده استفاده میکنند، اما خرابی پورت یکی از شایعترین دلایل "مرگ کاذب" هاردهایی است که خودِ حافظه داخلیشان سالم است اما دیگر به سیستم وصل نمیشوند.
۵. تخمین عمر مفید بر اساس ساعت کارکرد
به طور متوسط، یک هارد اکسترنال HDD گیمینگ اگر دچار ضربه نشود، بین ۳ تا ۵ سال عمر مفید دارد. اما یک SSD اکسترنال با کیفیت، در صورت مدیریت صحیح حرارت، میتواند تا ۱۰ سال یا حتی بیشتر بدون افت کیفیت کار کند. شاخص S.M.A.R.T در نرمافزارهای مانیتورینگ هارد، به شما نشان میدهد که چند درصد از عمر مفید (Health) دستگاهتان باقی مانده است.
راهکارهای طلایی برای افزایش عمر هارد گیمینگ:
-
هارد را پر نکنید: همیشه حداقل ۱۰ تا ۱۵ درصد از فضای هارد (مخصوصاً SSD) را خالی بگذارید تا سیستم مدیریت داده بتواند چرخههای نوشتن را بین سلولهای مختلف پخش کند (Wear Leveling).
-
جدا کردن ایمن: همیشه قبل از کشیدن کابل، از گزینه Safely Remove در ویندوز یا بستن کامل کنسول استفاده کنید تا جریان برق به صورت ناگهانی قطع نشود.
-
ثابت نگه داشتن: حتی اگر هارد شما ضدضربه است، سعی کنید در هنگام بازی آن را در جایی ثابت و بدون لرزش قرار دهید.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
تفاوت هارد اکسترنال NVMe و SATA در گیمینگ
وقتی وارد دنیای اساسدیهای اکسترنال میشوید، با دو نام پرتکرار مواجه میشوید: SATA و NVMe. درک تفاوت این دو مثل مقایسه یک بزرگراه عریض با یک جاده معمولی شهری است. هر دو شما را به مقصد میرسانند، اما با سرعت و کیفیت کاملاً متفاوت.
در ادامه، تفاوت این دو استاندارد را از منظر گیمینگ و عملکرد فنی بررسی میکنیم.
۱. معماری و ریشه تکنولوژی
تکنولوژی SATA در ابتدا برای هاردهای دیسکی قدیمی (HDD) طراحی شده بود. این پروتکل شبیه به یک گلوگاه قدیمی عمل میکند که نمیتواند از تمام پتانسیل تراشههای حافظه مدرن استفاده کند. در مقابل، NVMe (مخفف Non-Volatile Memory express) اختصاصاً برای حافظههای فلش و اساسدیهای پرسرعت ساخته شده است. این پروتکل مستقیماً با پردازنده در ارتباط است و تأخیر (Latency) بسیار کمتری دارد.
۲. شکاف عظیم در سرعت انتقال داده
تفاوت اصلی که هر گیمری حس میکند، سرعت است.
-
SATA SSD اکسترنال: سرعت این هاردها معمولاً به حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ مگابایت بر ثانیه محدود میشود. این سرعت برای اجرای بازیهای نسل قبلی و جابهجایی فایلهای معمولی عالی است، اما در برابر بازیهای مدرن کمکم کم میآورد.
-
NVMe SSD اکسترنال: این مدلها به راحتی به سرعتهای ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ مگابایت بر ثانیه (در صورت استفاده از پورت USB 3.2 Gen 2) و حتی بالاتر میرسند. یعنی شما با یک هارد NVMe، دادهها را حداقل ۲ تا ۴ برابر سریعتر از یک SATA SSD جابهجا میکنید.
۳. زمان لودینگ و اجرای بازیهای Open-World
در بازیهای سنگین و مدرن، تفاوت سرعت این دو به وضوح دیده میشود. در حالی که یک SATA SSD لودینگ بازی را نسبت به هاردهای دیسکی قدیمی بسیار سریعتر میکند، NVMe آن را به سطح دیگری میبرد. در بازیهای "جهانباز" که نقشه مدام در حال بارگذاری است، NVMe به دلیل "صف درخواستهای طولانیتر" (Queue Depth)، میتواند هزاران درخواست کوچک پردازنده را همزمان پاسخ دهد. این یعنی شما در حین حرکت سریع در محیط بازی، هیچ افت کیفیت ناگهانی یا دیر لود شدن اشیاء (Pop-in) را تجربه نخواهید کرد.
۴. قابلیت DirectStorage و آینده گیمینگ
یکی از مهمترین دلایل برای انتخاب NVMe، تکنولوژی DirectStorage است که در ویندوز ۱۱ و کنسولهای نسل جدید استفاده میشود. این تکنولوژی به کارت گرافیک اجازه میدهد مستقیماً دادههای بازی را از روی اساسدی بخواند بدون اینکه پردازنده (CPU) را درگیر کند. نکته مهم این است که این قابلیت فقط و فقط با اساسدیهای NVMe سازگار است. بنابراین اگر به دنبال آیندهنگری هستید و میخواهید بازیهای ۲ یا ۳ سال آینده را با بهترین کیفیت اجرا کنید، SATA عملاً از دور خارج شده است.
۵. تولید گرما و ابعاد فیزیکی
از نظر ظاهری، اساسدیهای اکسترنال SATA معمولاً کمی بزرگتر (شبیه به یک کیف پول کوچک) هستند. اما مدلهای NVMe بسیار کشیده و باریک (شبیه به یک فندک یا فلشمموری بزرگ) طراحی میشوند. البته یک نکته منفی برای NVMe وجود دارد: تولید گرمای بیشتر. به دلیل سرعت بسیار بالا، این هاردها زودتر داغ میشوند و به همین دلیل است که اکثر آنها بدنههای فلزی و هیتسینکهای پیشرفته دارند تا از افت سرعت ناشی از گرما جلوگیری کنند.
خلاصه نهایی: کدام را بخریم؟
اگر بودجه شما محدود است و قصد دارید بازیهای قدیمیتر (مثل بازیهای PS4 یا عناوین سبک PC) را ذخیره و اجرا کنید، یک SATA SSD هنوز هم گزینهای بسیار بهتر از هارد دیسکهای معمولی است. اما اگر گیمر حرفهای هستید، کنسول نسل نهمی دارید یا میخواهید بازیهای AAA روز را روی لپتاپ گیمینگ خود اجرا کنید، بدون شک به سراغ NVMe SSD بروید. تفاوت قیمتی آنها روزبهروز کمتر میشود، اما تفاوت کاراییشان هر سال بیشتر به چشم میآید.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
اهمیت Latency در هاردهای گیمینگ
در دنیای گیمینگ، برخلاف تصور بسیاری از کاربران، سرعت انتقال (Transfer Speed) تنها نیمی از ماجراست؛ نیمه دیگر و شاید مهمتر، تاخیر یا Latency است. اگر سرعت انتقال را معادل حداکثر سرعت یک ماشین در بزرگراه در نظر بگیریم، «لتنسی» معادل زمان واکنش راننده به پدال گاز است. در گیمینگ، هر چقدر هم که بزرگراه شما عریض باشد، اگر واکنشها با تأخیر انجام شود، تجربه بازی لذتبخش نخواهد بود.
در ادامه، نقش حیاتی لتنسی در عملکرد هاردهای گیمینگ را با جزییات بررسی میکنیم.
۱. لتنسی چیست و چرا در بازی حیاتی است؟
لتنسی به زبان ساده یعنی زمان سپری شده بین لحظهای که سیستم درخواست یک داده را میدهد (مثلاً لود شدن صدای یک انفجار یا بافت یک دیوار) تا لحظهای که آن داده واقعاً از هارد به پردازنده میرسد. این زمان در مقیاس میلیثانیه (ms) اندازهگیری میشود. در بازیها، برخلاف تماشای فیلم که دادهها به صورت خطی و پشت سر هم خوانده میشوند، دادهها به صورت تصادفی (Random) از نقاط مختلف هارد فراخوانی میشوند. اینجا دقیقاً نقطهای است که لتنسی پایین، برتری خود را نشان میدهد.
۲. تفاوت لرزاننده: HDD در برابر SSD
دلیل اصلی که گیمرها از هاردهای دیسکی (HDD) فراری هستند، لتنسی بالای آنهاست.
-
در HDD: لتنسی به شدت بالاست (حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیثانیه). دلیل آن فیزیکی است؛ دیسک باید بچرخد و هد باید حرکت کند تا به نقطه مورد نظر برسد. این "زمان جستجو" (Seek Time) باعث ایجاد وقفه در بازی میشود.
-
در SSD: لتنسی تقریباً صفر است (کمتر از ۰.۱ میلیثانیه). هیچ قطعه متحرکی وجود ندارد و دادهها به صورت الکترونیکی و با سرعت نور جابهجا میشوند. این یعنی پاسخگویی لحظهای به درخواستهای بازی.
۳. تأثیر لتنسی بر «لگهای ریز» (Micro-stuttering)
حتماً برایتان پیش آمده که در حین حرکت سریع در محیط بازی، برای یک صدم ثانیه تصویر قفل میکند و دوباره حرکت میکند. این لزوماً به خاطر کارت گرافیک نیست؛ بلکه اغلب به دلیل لتنسی بالای هارد است. وقتی وارد یک منطقه جدید در بازی میشوید، موتور بازی صدها فایل کوچک (بافتها، صداها، کدهای هوش مصنوعی) را درخواست میکند. اگر لتنسی هارد بالا باشد، پردازنده باید منتظر بماند تا هارد پاسخ دهد؛ این وقفه کوتاه منجر به همان لگهای آزاردهنده یا Micro-stutter میشود.
۴. نقش پروتکل NVMe در کاهش تأخیر
همانطور که قبلاً اشاره کردیم، هاردهای NVMe قهرمانان لتنسی هستند. پروتکلهای قدیمی مثل SATA برای مدیریت صفهای داده محدودیت داشتند، اما NVMe میتواند ۶۴ هزار صف داده را که هر کدام شامل ۶۴ هزار دستور هستند، به طور همزمان مدیریت کند. این یعنی در صحنههای شلوغ بازی که انفجارها، شلیکها و جزییات محیطی همزمان رخ میدهند، هارد NVMe با کمترین تأخیر ممکن همه دادهها را به پردازنده میرساند.
۵. پایداری لتنسی (Consistency)
موضوع مهم دیگر، پایداری این تأخیر است. یک هارد گیمینگ خوب باید بتواند لتنسی پایین خود را در تمام مدت بازی حفظ کند. هاردهای ارزانقیمت ممکن است در ابتدا سریع باشند، اما با گرم شدن یا پر شدن حافظه کش، لتنسی آنها ناگهان جهش پیدا میکند. این بیثباتی باعث میشود که گیمر حس کند بازی گاهی روان است و گاهی کند (Input Lag).
خلاصه تاثیر لتنسی در تجربه کاربری:
-
لتنسی پایین: لودینگ سریع، اجرای روان بازیهای جهانباز، حذف پرشهای تصویری در حین جابهجایی در نقشه.
-
لتنسی بالا: دیر لود شدن اشیاء (Pop-in)، لگهای کوتاه در صحنههای اکشن، و زمان طولانی انتظار در صفحات Loading.
هر آنچه باید درباره هارد اکسترنال گیمینگ بدانید!
نشانههای خرابی هارد اکسترنال گیمینگ
تشخیص به موقع نشانههای خرابی در هارد اکسترنال گیمینگ، تفاوت بین یک «تعمیر ساده یا انتقال داده» و «از دست رفتن دائمی تمام بازیها و سیوهای گرانبها» است. هاردهای گیمینگ به دلیل فشار کاری بالا، حرارت زیاد و جابهجایی مداوم، علائم خرابی خاصی را از خود نشان میدهند.
در ادامه، مهمترین نشانههای هشداردهنده را که هر گیمری باید جدی بگیرد، بررسی میکنیم.
۱. طولانی شدن غیرعادی زمان لودینگ (Slow Loading)
اگر بازیای که قبلاً در ۲۰ ثانیه لود میشد، حالا ۲ یا ۳ دقیقه زمان میبرد، این اولین نشانه جدی است. در هاردهای دیسکی (HDD)، این موضوع معمولاً به دلیل ایجاد Bad Sector (بخشهای آسیبدیده روی دیسک) است؛ هد هارد مجبور میشود چندین بار تلاش کند تا داده را از آن نقطه بخواند. در SSDها، این کندی میتواند نشانه نزدیک شدن به پایان عمر سلولهای حافظه یا خرابی برد کنترلکننده باشد.
۲. فریز شدنهای ناگهانی و لگ در حین بازی (Stuttering)
اگر در حین بازی، تصویر برای چند ثانیه قفل میشود و صدای هارد (اگر HDD باشد) تغییر میکند، یعنی هارد در خواندن دادههای لحظهای بازی ناتوان است. در بازیهای آنلاین یا رقابتی، این موضوع میتواند باعث "Crash" کردن بازی و بیرون پریدن به دسکتاپ شود. تکرار این اتفاق به این معناست که هارد دیگر پایداری لازم برای گیمینگ را ندارد.
۳. ناپدید شدن فایلها یا خطای Format Disk
یکی از ترسناکترین نشانهها این است که وقتی هارد را وصل میکنید، سیستمعامل از شما میخواهد هارد را Format کنید، یا اینکه برخی از پوشههای بازی ناگهان خالی به نظر میرسند. این نشاندهنده خرابی در "File System" یا آسیب دیدن بخشهای اصلی هارد است که اطلاعات مربوط به آدرس فایلها را نگه میدارند.
۴. صداهای غیرعادی (مخصوص هاردهای HDD)
هاردهای SSD کاملاً بیصدا هستند، اما هاردهای دیسکی گیمینگ صدای چرخش ملایمی دارند. اگر صداهایی شبیه به تیکتیک (Clicking)، خرخر کردن یا سوت کشیدن شنیدید، بلافاصله هارد را جدا کنید. این صداها نشانه نقص فنی مکانیکی در هد یا موتور هارد هستند که به اصطلاح به آن "Click of Death" میگویند و هر لحظه ممکن است باعث نابودی فیزیکی دیسک شود.
۵. خطاهای CRC در هنگام کپی یا آپدیت بازی
اگر موقع آپدیت کردن یک بازی در Steam یا کپی کردن فایلهای جدید با خطای Cyclic Redundancy Check (CRC Error) مواجه شدید، این یک هشدار قرمز است. این خطا یعنی دادهای که روی هارد نوشته شده، با دادهای که قرار بود نوشته شود مطابقت ندارد. این اتفاق معمولاً زمانی میافتد که سطح مغناطیسی دیسک یا تراشههای حافظه در حال نابودی هستند.
۶. داغ شدن بیش از حد در زمان کوتاه
همه هاردهای گیمینگ در حین کار گرم میشوند، اما اگر بلافاصله بعد از اتصال و بدون اینکه بازی سنگینی اجرا کنید، بدنه هارد به شدت داغ شد، احتمالاً یک اتصال کوتاه در مدارات داخلی یا فشار بیش از حد به کنترلکننده وجود دارد. حرارت غیرعادی معمولاً پیشدرآمد سوختن کامل برد هارد است.
۷. شناسایی نشدن مداوم (Connection Issues)
اگر مجبور هستید کابل هارد را چندین بار جدا و وصل کنید یا آن را در زاویه خاصی نگه دارید تا سیستم هارد را بشناسد، مشکل میتواند از پورت هارد یا کابل باشد. در هاردهای اکسترنال گیمینگ، شل شدن سوکت داخلی به دلیل جابهجایی زیاد بسیار شایع است. اگر این مشکل را رفع نکنید، قطع و وصل شدن ناگهانی در حین نوشتن داده، منجر به سوختن حافظه داخلی میشود.
چه باید کرد؟
اگر هر یک از این نشانهها را دیدید، اولین و مهمترین قدم این است که دیگر هیچ بازی یا فایلی روی آن کپی نکنید. فشار آوردن به هارد در این شرایط، فرآیند خرابی را سریعتر میکند.
اگر به مطالب تخصصی بیشتر در زمینه تجهیزات کامپیوتری علاقه دارید، همین حالا به اینستاگرام ما سر بزنید و همراه ما باشید.
موبایل













